أبو علي سينا

184

قراضه طبيعيات ( فارسى )

بىآنكه چيزى بپالايد ، چنان كه آب كه بفسرد خردتر شود . » ( براى قول موافق با قول شيخ رئيس ، رش : ابو حاتم مظفر اسفزارى ، آثار علوى ص 10 ح 1 ؛ منقول از دانشنامهء جهان غياث الدين على حسينى اصفهانى ) . ص 93 س 4 - « صوت . . . » ، رش : حاشيهء ص 87 س 3 ببعد . ص 93 س 5 - 6 - « حركت قسرى » ، يا جنبش قسرى يا جنبش بقسر يا جنبش بستم يا جنبش قهرى « آن بود كه از جاى خاص بجاى خاص ديگر شود ، و ليكن نه از خود بود او را آن از جاى بجاى شدن ؛ و ليكن از سببى بيرون از ذات خود ، چنان كه چيزى كه او را بكشند يا بسوزند يا بيندازند . » ( علم طبيعى دانشنامه ص 11 و نيز رش : ص 20 ) . ص 95 س 4 - « برد العجوز » ، رش : كتاب التفهيم ص 262 ببعد . ص 97 س 2 - 3 - « و سبب آنكه از دور چيزى را كهتر همىبيند و از نزديك مهتر آنست كه . . . » رش : علم طبيعى دانشنامه ص 92 - 95 . در اين جا رأى شيخ رئيس با رأى مؤلّف اصولا موافقت دارد . ص 98 س 3 ببعد - رش : ص 69 س 2 ببعد . ص 99 س 5 ببعد - رش : حاشيهء ص 32 س 3 ببعد . ص 101 س 6 ببعد ( و نيز ص 108 س 1 - 2 ) - « و سياهى به طرف عدم است چه او ظلمت است و ظلمت عدم نور است » ، تقابل وجود و لا وجود يا نور و ظلمت در مذهب پارمنيدس فيلسوف يونانى در بخش فرعى فلسفهء او كه قلمرو مظنونات باشد ديده مىشود . شيخ رئيس ابو على سينا در آغاز رسالة فى تفسير المعوّذة الاولى ( تفسير سورهء الفلق ) ( جامع البدائع مصر 1335 هجرى ص 24 ) گويد : « الحمد للّه الذى فلق ظلمة العدم بنور -